دانشنامهٔ فارسی و منبع‌دار صنعت فرش

هر گره یک دانسته؛
هر ردیف یک مقاله.

از «فرش ۱۲۰۰ شانه یعنی چه؟» تا راز گره فارسی و فرش اردبیل. هر ادعا منبع دارد و خطاهای رایج منابع فارسی با مراجع معتبر جهانی اصلاح شده است.

۶۲مقالهٔ منبع‌دار
۲۱۲واژهٔ تخصصی
۱۵۰منبع راستی‌آزمایی‌شده
دار قالی و بافندهٔ در حال گره‌زدن پویانمایی یک زن قالیباف که ردیف‌به‌ردیف گره می‌زند و نقش لچک‌ترنج، بته‌جقه یا ماهی‌درهم از پایین دار بالا می‌آید؛ با دکمهٔ «ماشینی» همان نقش با ماشین ژاکارد بافته می‌شود.
—

بخش اصلی · صنعت امروز

فرش ماشینی

شانه و تراکم، بافت رو‌به‌رو و ویلتون، نخ اکریلیک و پلی‌پروپیلن، مراحل تولید تا تکمیل؛ هرچه یک خریدار، فروشنده یا دانشجوی نساجی باید بداند.

همهٔ مقاله‌های فرش ماشینی
ویترین · هنر هزارساله

فرش دستباف

گره و رج، دار قالی، رنگرزی گیاهی، طرح‌ها و مکتب‌های کاشان، تبریز، اصفهان، کرمان و…

ورود به بخش دستباف

مقاله‌های ستونی

مرجع‌ترین صفحه‌های دانشنامه؛ جای خوبی برای شروع.

واژهٔ امروز

برزنت (لایهٔ زمینه)

ground fabric / backing

پارچهٔ تار و پودی زیر فرش که پرزها در آن گیر می‌افتند.

بیشتر دربارهٔ این واژه ← · واژه‌نامهٔ کامل

آیا می‌دانستید؟

  1. کاشان و آران‌وبیدگل

    کاشان و آران‌وبیدگل در استان اصفهان مهم‌ترین قطب تولید فرش ماشینی ایران به شمار می‌آیند. به نوشتهٔ یک مقالهٔ پژوهشی، از حدود هزار واحد تولید فرش ماشینی کشور، ۷۵ درصد در استان اصفهان و به‌ویژه در این دو شهر است. این جایگاه بر پیشینه‌ای طولانی در پارچه‌بافی و قالی‌بافی دستی تکیه دارد.

  2. ثبت جهانی فرش در یونسکو

    در ۲۰۱۰م دو عنصر «مهارت‌های سنتی فرش‌بافی در فارس» و «مهارت‌های سنتی فرش‌بافی در کاشان» در فهرست معرف میراث فرهنگی ناملموس بشریت یونسکو ثبت شد. آنچه ثبت شده، خود فرش‌ها نیست، بلکه دانش و مهارتی است که نسل به نسل منتقل می‌شود: بافندگی عشایری زنان فارس روی دار افقی، و بافت شهری ظریف کاشان با گره فارسی روی دار ایستاده.

  3. گره فارسی و گره ترکی

    در فرش دستباف دو گره اصلی به کار می‌رود: گره نامتقارن یا «فارسی‌باف» که نخ پرز دور یک تار می‌پیچد و از پشت تار کناری می‌گذرد، و گره متقارن یا «ترکی‌باف» که نخ دور دو تار می‌پیچد و هر دو سرش از میان همان دو تار بیرون می‌آید. نام‌های «فارسی» و «ترکی» جغرافیایی نیستند؛ در ایران هر دو گره رواج دارند. گره جفتی گونه‌ای کم‌هزینه است که روی چهار تار بسته می‌شود و تراکم و دوام فرش را کم می‌کند.

  4. فرش ترکمن

    فرش ترکمن به فرش‌ها و بافته‌های عشایر ترکمن در آسیای مرکزی و شمال‌شرق ایران گفته می‌شود. ویژگی شاخص آن طرح هندسی با نقش‌مایه‌ای هشت‌ضلعی به نام «گل» است که هر طایفه گونهٔ خاص خود را دارد، و رنگ قرمز در زمینهٔ آن غالب است. در ایران ترکمن‌های یموت، گوکلان و تکه در گرگان و خراسان می‌بافند و علاوه بر فرش اصلی چادر، انواع کیسه، آویز و تزیینات چادر و شتر را هم می‌بافند.

تازه‌های دانشنامه

خوراک RSS