دانشنامهٔ فارسی و منبع‌دار صنعت فرش

هر گره یک دانسته؛
هر ردیف یک مقاله.

از «فرش ۱۲۰۰ شانه یعنی چه؟» تا راز گره فارسی و فرش اردبیل. هر ادعا منبع دارد و خطاهای رایج منابع فارسی با مراجع معتبر جهانی اصلاح شده است.

۶۲مقالهٔ منبع‌دار
۲۱۲واژهٔ تخصصی
۱۵۰منبع راستی‌آزمایی‌شده
دار قالی و بافندهٔ در حال گره‌زدن پویانمایی یک زن قالیباف که ردیف‌به‌ردیف گره می‌زند و نقش لچک‌ترنج، بته‌جقه یا ماهی‌درهم از پایین دار بالا می‌آید؛ با دکمهٔ «ماشینی» همان نقش با ماشین ژاکارد بافته می‌شود.
—

بخش اصلی · صنعت امروز

فرش ماشینی

شانه و تراکم، بافت رو‌به‌رو و ویلتون، نخ اکریلیک و پلی‌پروپیلن، مراحل تولید تا تکمیل؛ هرچه یک خریدار، فروشنده یا دانشجوی نساجی باید بداند.

همهٔ مقاله‌های فرش ماشینی
ویترین · هنر هزارساله

فرش دستباف

گره و رج، دار قالی، رنگرزی گیاهی، طرح‌ها و مکتب‌های کاشان، تبریز، اصفهان، کرمان و…

ورود به بخش دستباف

مقاله‌های ستونی

مرجع‌ترین صفحه‌های دانشنامه؛ جای خوبی برای شروع.

واژهٔ امروز

تراکم پرز

tuft density (tufts/dm²)

تعداد واقعی پرز یا حلقه در واحد سطح (ISO 1763).

بیشتر دربارهٔ این واژه ← · واژه‌نامهٔ کامل

آیا می‌دانستید؟

  1. ابرش

    ابرش تغییر ملایم تُن یک رنگ در نوارهایی از فرش است که معمولاً به صورت خطوط افقیِ روشن‌تر یا تیره‌تر در زمینه دیده می‌شود. علت آن رنگرزی نخ در دسته‌های کوچک و جداگانه است و در فرش‌های روستایی و عشایری نشانهٔ اصالت شمرده می‌شود. فقط ابرش ناخواسته و شدید عیب به حساب می‌آید و باید آن را از لکه، رنگ‌دوانی و نقاشی روی فرش تشخیص داد.

  2. نخ پلی‌استر و ویسکوز

    پلی‌استر پرمصرف‌ترین لیف جهان است و در فرش بیشتر در خاب‌های بلند و نرم به کار می‌رود، چون تاب را خوب نگه می‌دارد و مقاومت سایشی خوبی دارد. ویسکوز لیفی سلولزی و بازسازی‌شده است که جذب رطوبت بالایی دارد، اما در حالت خیس استحکامش به‌شدت کم می‌شود. آنچه در بازار «نخ بامبو» نامیده می‌شود معمولاً همان ویسکوز ساخته‌شده از خمیر بامبوست.

  3. گبه

    گبه فرشی گره‌دار، پشمی و پرزبلند است که عشایر و روستاییان ایران با تراکم گره کم و طرح‌هایی بسیار ساده می‌بافند. زمینه‌های بزرگ یکدست، نوارها و پیکره‌های هندسیِ انسان و جانور نشانهٔ آشنای گبه است. برخلاف گلیم، گبه پرز دارد و از خانوادهٔ قالی است، هرچند درشت‌باف‌تر و ضخیم‌تر از بیشتر قالی‌هاست. گبه از دههٔ ۱۹۸۰ در بازارهای غربی محبوب شد و امروز تقلیدهای کارخانه‌ای و خارجی فراوانی از آن وجود دارد.

  4. فرش در دوره قاجار

    فرش در دورهٔ قاجار از یک صنعت عمدتاً داخلی به یکی از بزرگ‌ترین کالاهای صادراتی ایران بدل شد. از دههٔ ۱۸۷۰م شمار دارها و صادرات به‌شدت افزایش یافت؛ سرمایهٔ این رونق در آغاز از بازرگانان تبریز و کرمان بود و سپس شرکت‌های خارجی مانند زیگلر (با نمایندگی‌هایی از ۱۸۶۷م) و OCM (از ۱۹۱۱م) تولید را سامان دادند. ارزش صادرات در ۱۹۰۶–۱۹۰۷م به اوج رسید.

تازه‌های دانشنامه

خوراک RSS