اکریلیک، پلیپروپیلن، پلیاستر، ویسکوز، پشم، ابریشم و پنبه در فرش؛ ویژگیها و کاربرد هر لیف.
پشم فرشی پشمی درشت با قطر بیش از ۳۳ میکرون، فردار و اغلب مغزدار است که در فرش ماشینی به عنوان نخ خاب به کار میرود. پشم دیر آتش میگیرد، آلودگی را خوب پنهان میکند و پس از شستوشو به حالت اول برمیگردد، اما مقاومت سایشیاش نسبتاً کم است و به همین دلیل اغلب با حدود ۲۰ درصد نایلون مخلوط میشود. نیوزیلند بزرگترین تأمینکنندهٔ پشم فرشی جهان است.
مواد اولیهٔ اصلی فرش دستباف ایرانی پشم، پنبه و ابریشم است: پشم بیش از همه برای پرز و گاه برای تار و پود، پنبه معمولاً برای تار و پود، و ابریشم در فرشهای ممتاز برای پرز یا بنیاد. کیفیت پشم از کرکِ نرم بره تا پشم دباغیِ جداشده از پوست دام کشتهشده متفاوت است و ابریشم واقعی را باید از «ابریشم مصنوعی» مانند ویسکوز تشخیص داد.
نخ اکریلیک از الیاف مصنوعیای ساخته میشود که دستکم ۸۵ درصد وزنشان اکریلونیتریل است و یکی از نخهای رایج خاب در فرش ماشینی به شمار میآید. این لیف حجیم، کشسان و خوشرنگ است و ثبات رنگ خوبی در برابر نور دارد، اما چقرمگی نایلون را ندارد. برخلاف شایعهای رایج، مدرکی دربارهٔ ممنوعیت فرش اکریلیک در اروپا یا آمریکا یافت نشده و طبقهبندی سرطانزایی سال ۲۰۲۴ به مونومر اکریلونیتریل مربوط است، نه به الیاف یا فرش.
پلیاستر پرمصرفترین لیف جهان است و در فرش بیشتر در خابهای بلند و نرم به کار میرود، چون تاب را خوب نگه میدارد و مقاومت سایشی خوبی دارد. ویسکوز لیفی سلولزی و بازسازیشده است که جذب رطوبت بالایی دارد، اما در حالت خیس استحکامش بهشدت کم میشود. آنچه در بازار «نخ بامبو» نامیده میشود معمولاً همان ویسکوز ساختهشده از خمیر بامبوست.
پلیپروپیلن سبکترین لیف فرش است و تنها لیفی است که هم در خاب و هم در زمینهٔ فرش بهطور گسترده به کار میرود. رنگ آن در مذاب و پیش از رشتهسازی ایجاد میشود، به همین دلیل ثبات رنگ بسیار خوبی دارد. نخ پلیپروپیلن به صورت BCF، هیتست و فریز در فرش ماشینی مصرف میشود؛ ارزان و سبک است، اما بازگشتپذیری ضعیفی دارد و به گرما و نور فرابنفش حساس است.