دانشنامهفرش پلاس
واژه‌نامه

واژه‌نامهٔ فرش

۲۱۲ اصطلاح فرش ماشینی، قالی دستباف و تاریخ فرش، با معادل انگلیسی. هر واژه صفحهٔ جداگانه دارد و در متن مقاله‌ها با نگه‌داشتن نشانگر روی آن معنا می‌شود.

ا

آکسمینستر

Axminster

بافتی که در آن پرزهای بریده ردیف‌به‌ردیف در زمینه جا داده می‌شوند و خاب مرده ندارد.

آکسمینستر گیره‌ای

gripper Axminster

گونه‌ای که گیره‌ها نخ را از حامل‌ها می‌گیرند، می‌برند و در زمینه می‌گذارند.

آکسمینستر ماسوره‌ای

spool Axminster

گونه‌ای که برای هر ردیف طرح یک ماسورهٔ رنگ‌چینی‌شده دارد.

آنتیک‌شویی

antique (chemical) wash

شست‌وشوی شیمیایی برای کهنه‌نمایی.

ابرش

abrash

تغییر تُن یک رنگ به علت رنگرزی دسته‌ای.

ابریشم

silk

الیاف پیلهٔ کرم ابریشم برای پرز یا بنیاد.

ابریشم مصنوعی

art silk / viscose

الیاف مصنوعی شبیه ابریشم.

اتوکلاو

autoclave

مخزن تثبیت حرارتی ناپیوسته با بخار اشباع تحت فشار.

اسپرک

yellow larkspur (Delphinium semibarbatum)

گیاه رنگزای زرد در اصفهان.

اسلیمی

arabesque / eslimi

ساقهٔ گیاهی پیچان تجریدی.

افشان

all-over design

نقشِ پخشِ بدون ترنج.

اکریلیک

acrylic

لیف مصنوعی با دست‌کم ۸۵٪ اکریلونیتریل، به روش ترریسی یا خشک‌ریسی.

انتقال سبک عصبی

neural style transfer

نشاندن سبک یک تصویر بر محتوای تصویری دیگر با شبکهٔ عصبی.

ب

بافت دستباف‌نما

hand-look weave

ساختاری که پشت فرش را بدون چلهٔ پیدا و شبیه قالی دستباف می‌کند.

بافت رویه‌به‌رویه

face-to-face weaving

بافت هم‌زمان دو فرش روی هم که با تیغه از هم جدا می‌شوند.

بافت سیمی

wire weaving

ساخت حلقهٔ خاب روی سیم‌هایی که بعداً بیرون کشیده می‌شوند.

بته‌جقه

boteh

نقش برگ با نوک خمیده (اشک/گلابی)

برادلوم

broadloom

فرش عریض یکپارچه و بی‌درز (معمولاً ۳ تا ۵ متر).

برجسته‌کاری

carving / embossing

کوتاه کردن پرز در اطراف نقش برای برجستگی.

برزنت (لایهٔ زمینه)

ground fabric / backing

پارچهٔ تار و پودی زیر فرش که پرزها در آن گیر می‌افتند.

بروکسل

Brussels

فرش بافت سیمی با خاب حلقه.

بقعهٔ شیخ صفی

Shaykh Safi shrine

آرامگاه نیای صفویان در اردبیل، مقصد فرش اردبیل.

بیدخوردگی

moth damage

آسیب لارو بید به پشم.

پ

پارادایم

paradigm

چارچوب مسلط باورها و معیارها (به معنای کوهن)، کلیدواژهٔ.

پرداخت

clipping / finishing

کوتاه و هم‌سطح کردن پرز پس از بافت.

پرز / خواب

pile

سرهای بریدهٔ گره که سطح فرش را می‌سازند.

پرزسنج

pile gauge

ابزار کنترل ارتفاع پرز.

پرز / گره (در فرش ماشینی)

tuft

یک واحد خاب که به شکل V یا U دور پود گیر کرده است؛ در ماشینی «گره» واقعی زده نمی‌شود.

پشت‌آهار / آهارزنی

back-sizing / back-coating

زدن لایهٔ چسب (مثلاً لاتکس یا امولسیون) به پشت فرش برای محکم کردن پرز.

پشت‌پاک‌کنی

back-cleaning (removal of floating pile)

جدا کردن خاب مردهٔ شناور از پشت فرش زیر.

پشم دباغی (مرده)

skin / dead wool

پشمی که شیمیایی از پوست دام کشته‌شده جدا شده.

پشم دست‌ریس

handspun wool

پشمی که با دوک یا چرخ ریسیده شده.

پشم منچستر (مرینوس)

Manchester (merino) wool

پشم نرم ماشین‌ریس وارداتی از انگلستان، نماد فرش‌های کاشانِ حدود 1890 تا 1910.

پلاس

palas

بافتهٔ تخت ساده و درشت (در متن وبلاگ)

پلی‌استر

polyester (PET)

لیف ذوب‌ریس پرمصرف جهان با جذب رطوبت بسیار کم.

پلی‌پروپیلن

polypropylene (PP)

سبک‌ترین لیف پلی‌الفینی؛ رنگ آن در مذاب ایجاد می‌شود.

پنبه

cotton

الیاف رایج برای تار و پود.

پود

weft / filling / pick

نخ عرضی که در دهنه قرار می‌گیرد.

پود زیر / پود رو

thick / thin weft

در بافت دوپود، پود ضخیم‌تر و پود نازک‌ترِ هر رج.

پود کاذب

dummy filling / false pick

پود موقتی که حلقه روی آن ساخته و بعد بیرون کشیده می‌شود.

پود نازک / پود کلفت

thin / thick weft

دو پود با ضخامت و کشش متفاوت که تارها را دوسطحی می‌کنند.

پوست انار

pomegranate rind

منبع رنگ زرد و قهوه‌ای.

پوست گردو

walnut husk

منبع رنگ قهوه‌ای.

پولونز (لهستانی)

Polonaise carpet

فرش ابریشمی زربفت صفوی (اصفهان یا کاشان) با رنگ‌های روشن، نامیده از روی خطای سدهٔ 19.

ت

تابلوفرش

pictorial / tableau carpet

فرشی برای آویختن با تصویر یا منظره، مانند نقاشی.

تاپستری (چله‌چاپی)

tapestry / warp-printed carpet

فرشی که نقش آن پیش از بافت روی نخ خاب چاپ می‌شد.

تار / چله

warp

نخ‌های طولی که روی دار کشیده می‌شوند.

تار عنکبوتی

cobwebbing

بیرون آمدن الیاف بلند از پرز و خوابیدن آن‌ها روی سطح فرش.

تافتینگ

tufting

فرو کردن نخ خاب با سوزن در زیرهٔ آماده (روش غالب موکت).

تاو به تاپس

tow-to-top (stretch-breaking)

تبدیل مستقیم دستهٔ فیلامنت به فتیله با کشش و شکستن الیاف.

تراش (شیرینگ)

shearing

برش سر پرزها برای هم‌سطح و براق کردن خاب.

تراکم پرز

tuft density (tufts/dm²)

تعداد واقعی پرز یا حلقه در واحد سطح (ISO 1763).

تراکم خاب

pile row density

تعداد ردیف پرز در واحد طول فرش.

تراکم (در عرف بازار)

pick density

تعداد پود در یک متر طول فرش؛ با تعداد ردیف خاب یکی نیست.

تراکم گره

knot density

تعداد گره در واحد سطح.

ترکیب مرز

mix-contour

درآمیختن دو رنگ در مرزها در اثر رعایت نکردن قواعد طراحی.

ترنج

medallion

نقش مرکزی متمرکز.

تصویری

pictorial / personage

فرش با چهره یا صحنهٔ روایی.

تک‌پودی / دوپودی / سه‌پودی

1-shot / 2-shot / 3-shot

تعداد پود به ازای هر ردیف پرز در زمینه.

تمام‌ابریشم

all-silk

پرز و بنیاد هر دو ابریشم.

ج

جاجیم

jajim (warp-faced)

بافتهٔ تخت تاررو، معمولاً نواری.

جوت (چتایی)

jute

لیف ساقه‌ای کم‌کش و آب‌دوست؛ پود سنتی فرش بافته‌شده.

چ

چروک / موج

ripple / bulge

ناهمواری سطح فرش.

چله‌پیچی مستقیم / بخشی

direct / sectional beaming

پیچیدن هم‌زمان همهٔ نخ‌ها روی غلتک، یا پیچیدن بخش‌به‌بخش روی درام و سپس انتقال به غلتک.

چله (تار)

warp

نخ‌های طولی زمینه که از غلتک چله تغذیه می‌شوند.

چلهٔ سفت‌باف

tight / stuffer warp

چلهٔ پرکشش که استحکام طولی می‌دهد و در لایه‌بندی فرش نقش دارد.

چلهٔ شل‌باف

slack / binder warp

چلهٔ کم‌کشش که پود و پرز را به هم می‌بندد.

چله‌کشی

warping

کشیدن و تنظیم تارها روی دار.

چله‌کشی (چله‌دوانی)

warping

آماده‌کردن و کشیدن تارها روی دار.

ح

حاشیه

border

نوارهای قاب‌کنندهٔ متن.

خ

خاب بریده

cut pile

خابی که حلقه‌هایش بریده شده و سرهای آزاد دارد.

خاب (پرز)

pile

لایهٔ رویی فرش که از سرهای ایستادهٔ نخ یا حلقه‌ها ساخته می‌شود.

خاب حلقه

loop pile

خابی که هر دو سر نخ در زمینه مانده و حلقه روی سطح است.

خاب مرده

dead pile

نخ خاب انتخاب‌نشده که در آن نقطه روی سطح نمی‌آید و درون یا پشت زمینه می‌ماند.

خاب مردهٔ درگیر

incorporated dead pile

خاب مرده‌ای که میان چله و پود هر دو فرش جاسازی می‌شود و نیاز به تراش پشت ندارد.

خاب مردهٔ شناور

floating dead pile

خاب مرده‌ای که آزاد پشت فرش زیر رها می‌شود و بعداً پاک می‌شود.

خامه

pile yarn

نخ پشمی یا ابریشمی رنگ‌شده که گره از آن زده می‌شود.

ختایی

khatai floral scroll

ساقه‌ها و گل‌های پیچان ظریف *(تعریف ویراستار؛ در منابع بررسی‌شده نیامده)*.

خشتی

kheshti / compartment

متن تقسیم‌شده به قاب‌های تکراری.

د

دار

loom

قاب نگه‌دارندهٔ تارها برای بافت.

دار افقی

horizontal ground loom

دار خوابیده روی زمین، ویژهٔ بافندگان عشایری (مانند فارس)

دار افقی (زمینی)

horizontal / ground loom

دار ساده و قابل حمل عشایری.

دار تبریزی

Tabriz loom

دار عمودی با چلهٔ پیوستهٔ گردان.

دار عمودی ثابت

fixed vertical loom

دار ایستاده‌ای که طول فرش به ارتفاع آن محدود است.

دار عمودی (دیواری)

vertical loom

دار ایستادهٔ روستایی و شهری.

دار گردان

roller-beam loom

دار با تیرهای چرخان برای فرش بلند.

درجه‌بندی

grading

تعیین درجهٔ کیفی (یک، یک و نیم، دو…) بر اساس عیوب.

درختی

tree (of life) design

نقش درخت در متن.

دفتین / شانه

beater comb

ابزار کوبیدن و فشرده کردن ردیف گره و پود.

دندانه

mordant

مادهٔ تثبیت‌کنندهٔ رنگ روی الیاف (مثل زاج)

دهنه

shed

فضای باز میان دو دستهٔ چله برای عبور پود.

ذ

ذرع

zar / cubit

واحد سنتی طول، برابر ۱۶ گره.

ر

راپیر

rapier

میلهٔ گیره‌دار که پود را از عرض دهنه عبور می‌دهد.

رج

row / raj

ردیف گره؛ در بازار به معنای تعداد گره در ۷ سانتی‌متر.

رج / رج‌شمار

row count

شمار ردیف گره در واحد طول، شاخص ظرافت بافت.

رج‌شمار

knot count (raj)

عدد رج که درجهٔ ریزبافی را نشان می‌دهد.

رنگ آنیلینی

aniline (synthetic) dye

رنگ مصنوعی اولیه (از ۱۸۵۶)

رنگ‌دوانی

colour bleeding

پخش شدن رنگ در اثر شست‌وشو.

رنگرزی توده‌ای

dope / solution dyeing

افزودن رنگدانه (مستربچ) به مذاب یا محلول پیش از رشته‌سازی.

رنگ کرومی

chrome (mordant) dye

رنگ مصنوعی تثبیت‌شده با دی‌کرومات.

رنگ مصنوعی (آنیلین، الیزارین)

synthetic dye

رنگ شیمیایی که از دههٔ 1870 وارد فرش ایران شد.

رنگ و نقطه

colouring and dotting

مرحلهٔ رنگ‌گذاری خانه به خانهٔ نقشه پس از طراحی.

روناس

madder (Rubia tinctorum)

ریشهٔ گیاهی برای رنگ قرمز.

ریسندگی پشمی

woollen spinning

سیستم کوتاه (مخلوط، کاردینگ، ریسندگی) که نخ حجیم با الیاف نامنظم می‌دهد.

ریسندگی فاستونی

worsted spinning

سیستم کامل با شانه‌زنی برای نخ صاف و ظریف.

ریسندگی نیمه‌فاستونی

semi-worsted spinning

کاردینگ و گیل‌باکس بدون شانه‌زنی؛ نخ فشرده‌تر با الیاف موازی.

ریشه

fringe

ادامهٔ تارها در دو سر فرش.

ریشه‌زنی

fringing

دوختن ریشهٔ آماده به دو سر فرش.

ز

زاج سفید

alum

رایج‌ترین دندانهٔ رنگرزی سنتی.

زربفت

brocaded (with gold/silver)

فرش یا پارچه‌ای که در آن پود فلزی به کار رفته است.

زنجیره

chain plait

نوار بافتهٔ زنجیری در ابتدا و انتهای فرش.

زیرهٔ اولیه / ثانویه

primary / secondary backing

پارچه‌ای که تافت در آن زده می‌شود و پارچه‌ای که برای ثبات ابعاد پشت آن چسبانده می‌شود.

زیلو

zilu

زیرانداز پنبه‌ای دورویهٔ یزد و میبد.

ژ

ژاکارد

Jacquard

دستگاه انتخاب تک‌تک نخ‌ها برای ساختن نقش.

ژاکارد الکترونیک

electronic Jacquard

ژاکاردی که با سولنوئید یا پیزو و فایل دیجیتال (بدون کارت) کار می‌کند.

س

ساختار W

W-weave

گیرایی پرز دور سه پود که برای خاب بلند استفاده می‌شود.

سردار / زیردار

upper / lower beam

تیرهای بالا و پایین دار.

سردوزی (زیگزاگ)

overedging / binding

دوختن لبه‌های طولی فرش برای جلوگیری از باز شدن.

سوماک

soumak

بافت تخت با پیچاندن پود دور تارها.

ش

شانه (تراکم شانه)

reed density (dents/m)

تعداد دندانه در یک متر شانه، برابر تعداد پرز در یک متر عرض فرش.

شانه (دفتین)

beater comb

ابزار کوبیدن پود و گره‌ها.

شاه‌عباسی

Shah Abbasi palmette

نقش گل‌های نخلی صفوی.

شست‌وشوی فرش

carpet washing

شست‌وشوی پس از بافت برای تمیزی و جلا.

شکارگاه

hunting design

صحنه‌های شکار انسان و جانور.

شگی

shaggy / long pile

فرش با خاب بلند و نخ ضخیم و شل.

شنیل آکسمینستر

chenille Axminster

روش تاریخی با نوارهای پرزدار شنیل که از پارچهٔ برش‌خورده به دست می‌آمد.

شیرازه

selvedge (overcast edge)

کنارهٔ طولیِ پیچیده‌شده دور تارهای کناری.

ط

طرح جوشقانی

Joshaqan design

طرح هندسی با خانه‌های لوزی و دسته‌گل یا بید مجنون.

ظ

ظل‌السلطان

Zell-e Soltan design

واگیرهٔ گلدان و گل با پرندگان، رایج در کاشان و ساروق.

غ

غلتک چله (اسنو)

warp beam

غلتکی که چله روی آن پیچیده شده است.

ف

فرش

floor covering / carpet

هر زیراندازِ بافته، پرزدار یا بی‌پرز.

فرش ابریشمی کاشان

silk Kashan carpet

گروه فرش‌های تمام‌ابریشم سدهٔ 16 منسوب به کاشان.

فرش حجمی (سه‌بعدی)

volumetric (3D) carpet

فرشی که روی چلهٔ سه‌بعدی بافته می‌شود و به احجام تبدیل می‌شود.

فرش دوغی (آمریکایی)

"American" Sarouk-type

فرش‌های پرزبلند با زمینهٔ یک‌رنگ که پس از جنگ اول برای بازار آمریکا بافته شد (اصطلاح)

فرش سیسال‌نما

sisal-look carpet

فرش با حلقه‌های شناور روی پودهای ضخیم که ظاهر سیسال دارد.

فرش شهری / روستایی / عشایری

workshop / village / nomadic rug

سه لایهٔ اجتماعی تولید فرش.

فرش فرآوری‌شده

processed carpet (patchwork, overdyed)

فرشی ساخته از برش و کلاژ یا رنگ‌کردن دوبارهٔ فرش‌های کهنه.

فرش لهستانی

Polonaise carpet

فرش ابریشمی صفوی با نخ فلزی.

فرش ماشینی

machine-made carpet / power-loomed rug

کفپوش خاب‌دار یا تختی که با ماشین بافندگی یا تافتینگ تولید می‌شود.

فرش نقش‌برجسته

embossed / relief carpet

فرشی با پرز در ارتفاع‌های مختلف برای ساختن برجستگی.

فرش هندتافت

hand-tufted rug

پرزکوبی با تفنگ روی پارچه و پشت لاتکسی.

فریز

frieze

نخ پرتاب و فرفری که با بخار و فشرده‌سازی تثبیت شده است.

ق

قاب رنگ

colour frame

هر ردیف نخ خاب هم‌رنگ؛ تعداد قاب برابر حداکثر رنگ در یک ستون پرز است.

قالی

knotted-pile carpet

فرش پرزدار گره‌دار، معمولاً در اندازه‌های بزرگ.

قالیچه

rug / small carpet

قالی کوچک؛ مرز اندازهٔ آن عرفی است.

قالی / فرش پرزدار

knotted-pile carpet

بافته‌ای که روی تارها گره می‌خورد و سر گره‌ها پرز را می‌سازد.

قفسه (کریل)

creel

سازهٔ نگه‌دارندهٔ هزاران بوبین نخ خاب پشت ماشین.

قندیل

pendant (lamp)

آویزی که از دو سر ترنج بیرون می‌آید، مانند دو چراغ فرش اردبیل.

قیچی قالی‌بافی

carpet shears

قیچی مخصوص یکنواخت کردن پرز.

ک

کارد / قلاب

knife / hook (gollab)

ابزار گره‌زدن و بریدن نخ پرز.

کارگاه درباری

court workshop

کارگاه تحت حمایت شاه که طرحش از کتابخانهٔ سلطنتی می‌آمد.

کتابخانهٔ سلطنتی

royal atelier (kitabkhana)

کارگاه نگارگری و تذهیب دربار، منبع طرح فرش‌های صفوی.

کجی

crookedness

غیرگونیا بودن فرش.

کرک

kurk wool

پشم نرم زمستانه از گردن و زیر بغل بره.

کروکی

sketch

طرح اولیهٔ خطی پیش از نقشهٔ نهایی.

کف‌ابریشم

silk pile

فرش با پرز ابریشم.

کفپوش نساجی

textile floor covering

هر پوشش کفی که از الیاف و نخ ساخته شده باشد، مانند فرش، موکت و نمد.

گ

گام

pitch

تعداد پرز در واحد عرض در ویلتون و آکسمینستر، مثلاً ۷ در اینچ.

گبه

gabbeh

فرش عشایری پرزبلند با طرح ساده.

گره

knot

پیچش نخ پرز دور تار.

گره تبتی

Tibetan knot

گره‌زنی دور میلهٔ موقت و بریدن حلقه‌ها.

گره جفتی

jufti knot

گره روی چهار تار به‌جای دو تار.

گره لنگ

lame knot

گره نادرست با پایهٔ کوتاه یا روی سه تار.

گره متقارن (ترکی)

symmetrical (Turkish/Ghiordes) knot

گره‌ای که هر دو تار را می‌پوشاند و دو سرش میان آن دو بیرون می‌آید.

گره متقارن (ترکی‌باف)

symmetrical / Turkish / Ghiordes knot

گره دور دو تار با خروج دو سر نخ از میان آن‌ها.

گره نامتقارن (فارسی)

asymmetrical (Persian/Senneh) knot

گره‌ای که دور یک تار کامل و زیر تار کناری می‌پیچد و به چپ یا راست باز است.

گره نامتقارن (فارسی‌باف)

asymmetrical / Persian / Senneh knot

گره دور یک تار و عبور از پشت تار مجاور.

گره (واحد طول)

gereh (≈6.5 cm)

یک‌شانزدهمِ ذرع.

گلابتون

metal-wrapped thread

نخ ابریشمی پیچیده در ورقهٔ نازک نقره یا زر.

گل‌ابریشم

silk-highlighted

فرش پشمی با نقوش ابریشمی.

گُل ترکمن

Turkmen gul

نقش هشت‌ضلعی تکراریِ نشانهٔ طایفه.

گلدانی

vase design

تکرار گلدان‌های گل.

گلیم

kilim / slit tapestry

بافتهٔ تخت پودرو که نقشش را پودهای رنگی می‌سازند.

گلیم‌باف ابتدا و انتها

kilim end / skirt

چند سانتی‌متر بافت تخت برای مهار گره‌ها.

گلیم‌باف (سوف)

kilim end / skirt

نوار تخت‌باف ابتدا و انتهای فرش.

گیج

gauge

فاصلهٔ سوزن‌ها در ماشین تافتینگ.

ل

لاتکس SBR

SBR latex

چسب پشت‌زنی بر پایهٔ کائوچوی استایرن-بوتادین.

لانست

lancet

تیغه‌های نازک میان دو فرش که ارتفاع خاب یا حلقه را تنظیم می‌کنند.

لچک

corner piece

ربعِ ترنج در گوشه‌های متن.

لچک‌ترنج

medallion-and-corner

ترکیب ترنج مرکزی و چهار لچک.

م

ماتریس گرام

Gram matrix

همبستگی کانال‌های ویژگی، نمایندهٔ «سبک» در روش گاتیس.

مازو

oak gall

منبع رنگ تیره و تانن.

متن / زمینه

field

بخش مرکزی فرش درون حاشیه‌ها.

محتشم

Mohtasham

نام استادکار قاجاری و سبک فرش‌های کاشانِ اواخر سدهٔ 19.

محرابی

prayer / mihrab design

طرحی با قوس محراب، ویژهٔ جانمازی.

محرابی / جانمازی

prayer rug / mihrab

فرش با قوس محراب در یک سر.

موی بز

goat hair

الیاف مقاوم برای شیرازه و کناره.

میل‌میلک

heddle / healds

میلهٔ چشم‌دار که نخ چله یا خاب از آن می‌گذرد و بالا و پایین می‌رود.

ن

نخ ریسیده

spun yarn

نخ حاصل از الیاف منقطع (استیپل).

نخ فیلامنتی

filament yarn

نخ از رشته‌های پیوستهٔ بلند.

نقشه

cartoon / design chart

طرح رنگی روی کاغذ شطرنجی؛ هر خانه یک گره.

نقشه‌خوان

design caller

کسی که نقشه را برای بافندگان می‌خواند.

نقشهٔ شطرنجی

graph-paper cartoon

نقشه‌ای با شبکهٔ خانه‌ها به اندازهٔ گره.

نقشه (نقشهٔ شطرنجی)

cartoon / point-paper design

طرح رنگی روی کاغذ خانه‌بندی که هر خانه‌اش یک گره است.

نقطه (در متر مربع)

design points/m²

حاصل‌ضرب تراکم شانه در خطوط طرح در طول؛ معیار ظرافت نقش.

نقطهٔ دوبل

double point

عیبی که در آن دو نخ هم‌زمان پشت فرش حلقه می‌سازند.

نمد

felt

زیرانداز مالیده‌شده از الیاف پشم، بی‌تار و پود.

نمرهٔ lbs جوت

lbs per spyndle

وزن ۱۴٬۴۰۰ یارد نخ جوت بر حسب پوند.

نمرهٔ لی

lea count

تعداد کلاف‌های ۳۰۰ یاردی در یک پوند.

نیل

indigo

رنگزای آبی گیاهی.

و

واگیره

vagireh / sampler

نمونهٔ بافته‌شدهٔ بخشی از طرح و حاشیه.

ورد

heddle frame / shaft

قاب نگه‌دارندهٔ میل‌میلک‌های چله برای تشکیل دهنه.

ورنی

verneh

بافتهٔ ظریف گلیم‌مانند آذربایجان.

ویسکوز

viscose rayon

لیف سلولزی بازسازی‌شده از خمیر چوب یا بامبو.

ویلتون

Wilton

فرش بافت سیمی با خاب بریده (سیم تیغه‌دار)؛ امروز نام عام بافت چله‌ای خاب است.

ه

هارنیش

harness cord

ریسمان رابط میان ژاکارد و میل‌میلک.

های‌بالک

high-bulk yarn

نخ حاوی الیاف جمع‌شونده که با حرارت حجیم می‌شود.

هراتی / ماهی درهم

Herati / mahi

گل درون لوزی با برگ‌های داسی.

هیت‌ست (تثبیت حرارتی)

heat-setting / twist setting

تثبیت تاب و حجم نخ با حرارت و سپس سرد کردن.

1

۱/۲V ، ۱/۱V

1/2V, 1/1V weave

ساختار بافت با یک پرز به ازای هر دو پود، یا یک پرز به ازای هر پود.

b

BCF

bulked continuous filament

نخ فیلامنتی حجیم‌شده (تکسچره) برای خاب.

k

KPSI

knots per square inch

تعداد گره در اینچ مربع.