دانشنامهفرش پلاس
برچسب

# یونسکو

تاریخ فرش ✦

تاریخچه فرش ایران

History of the Persian carpet

تاریخچه فرش ایران داستان هنری است که کهن‌ترین نمونهٔ پرزدار بازمانده‌اش، فرش پازیریک، به حدود سدهٔ پنجم پیش از میلاد می‌رسد و اوجش در کارگاه‌های درباری صفوی رقم خورد. در دورهٔ قاجار فرش ایران به کالای صادراتی بزرگی در بازار جهانی بدل شد و در سدهٔ بیستم دولت برای نظارت بر آن نهاد ساخت. در ۲۰۱۰م مهارت‌های فرش‌بافی فارس و کاشان در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شد.

۷ دقیقه مطالعهبه‌روز: ۷ مهر ۱۴۰۵
تاریخ فرش

ثبت جهانی فرش در یونسکو

UNESCO inscription of Persian carpet weaving

در ۲۰۱۰م دو عنصر «مهارت‌های سنتی فرش‌بافی در فارس» و «مهارت‌های سنتی فرش‌بافی در کاشان» در فهرست معرف میراث فرهنگی ناملموس بشریت یونسکو ثبت شد. آنچه ثبت شده، خود فرش‌ها نیست، بلکه دانش و مهارتی است که نسل به نسل منتقل می‌شود: بافندگی عشایری زنان فارس روی دار افقی، و بافت شهری ظریف کاشان با گره فارسی روی دار ایستاده.

۴ دقیقه مطالعهبه‌روز: ۷ مهر ۱۴۰۵
فرش دستباف

زنان قالیباف

Women carpet weavers of Iran

زنان بخش بزرگ نیروی کار قالی‌بافی ایران را تشکیل می‌دهند و در بسیاری از مناطق، به‌ویژه در روستاها و میان عشایر، بافندگان اصلی فرش‌اند. منابع مستند نشان می‌دهند که نقش زنان از ریسندگی و بافت تا طراحی ذهنی و انتخاب رنگ در فرش عشایری فارس گسترده است و مهارت معمولاً از مادر به دختر منتقل می‌شود. در کنار این نقش فرهنگی، قالی‌بافی برای بسیاری از خانوارها منبع درآمد تکمیلی بوده و شرایط کار و سلامت بافندگان همواره از دغدغه‌های این صنعت بوده است.

۶ دقیقه مطالعهبه‌روز: ۷ مهر ۱۴۰۵
فرش دستباف ✦

فرش دستباف ایرانی

Persian hand-knotted carpet

فرش دستباف ایرانی یا «قالی» بافته‌ای پرزدار است که بافنده گره‌های نخ رنگی را یک‌به‌یک دور تارهای کشیده بر دار می‌بندد و میان ردیف‌های گره پود می‌گذراند. مواد اصلی آن پشم، پنبه و ابریشم است و نقشش یا از روی نقشهٔ شطرنجی بافته می‌شود یا در فرش‌های عشایری از حافظه. مهارت‌های سنتی قالی‌بافی فارس و کاشان در سال ۲۰۱۰م در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شده است.

۹ دقیقه مطالعهبه‌روز: ۷ مهر ۱۴۰۵
مکتب‌های منطقه‌ای

فرش قشقایی

Qashqai rug

فرش قشقایی به فرش‌ها و بافته‌هایی گفته می‌شود که عشایر قشقایی در منطقهٔ شیراز و استان فارس می‌بافند. قشقایی بزرگ‌ترین گروه بافندهٔ عشایری فارس است و فرش‌هایش با گره نامتقارن روی بنیاد تمام‌پشم، طرح‌های هندسی با ترنج‌های لوزی و رنگ‌های آبی و قرمز غنی شناخته می‌شوند. مهارت‌های سنتی قالی‌بافی فارس، که زنان عشایر حاملان اصلی آن‌اند، در ۲۰۱۰م در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شد.

۴ دقیقه مطالعهبه‌روز: ۷ مهر ۱۴۰۵
مکتب‌های منطقه‌ای ✦

فرش کاشان

Kashan carpet

فرش کاشان یکی از نامدارترین مکتب‌های فرش شهری ایران است که با گره فارسی ظریف، دار ایستاده و رنگ‌های گیاهی شناخته می‌شود. پیشینهٔ آن به فرش‌های تمام‌ابریشم سدهٔ شانزدهم و فرش‌های سفارشی دربار لهستان در ۱۶۰۱م می‌رسد و در اواخر دورهٔ قاجار با فرش‌های موسوم به «محتشم» دوباره جان گرفت. مهارت‌های سنتی فرش‌بافی کاشان در ۲۰۱۰م در فهرست میراث ناملموس یونسکو ثبت شد.

۸ دقیقه مطالعهبه‌روز: ۷ مهر ۱۴۰۵