# دانشنامه فرش پلاس

> دانشنامهٔ فارسی و منبع‌دار صنعت فرش ایران: فرش ماشینی (بافت، شانه و تراکم، الیاف، تولید)، فرش دستباف (گره، رج، طرح‌ها، مکتب‌های منطقه‌ای)، تاریخ فرش، و راهنمای خرید و نگهداری.

- نسخهٔ کامل متنی: https://wiki.farshplus.com/llms-full.txt
- داده‌های ساخت‌یافته (JSON): https://wiki.farshplus.com/api/v1/articles/
- پیکرهٔ بخش‌بندی‌شده برای RAG: https://wiki.farshplus.com/api/v1/corpus.jsonl

## فرش ماشینی
- [ساختار فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): ساختار فرش ماشینی به زبان ساده: لایهٔ زمینه و خاب، چلهٔ سفت‌باف و شل‌باف، پود، انواع خاب، خاب مرده، ساختارهای 1/2V و 2/3V و نقش آهار و لاتکس پشت فرش.
- [شانه و تراکم](https://wiki.farshplus.com/%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%A9%D9%85/): فرش ۱۲۰۰ شانه و تراکم ۳۶۰۰ یعنی چه؟ تعریف دقیق شانه و تراکم، روش محاسبهٔ نقطه و پرز در متر مربع، جدول مقایسهٔ شانه‌های رایج و خطاهای رایج بازار.
- [فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): فرش ماشینی چیست و چه فرقی با دستباف دارد؟ روش‌های بافت، معنای شانه و تراکم، الیاف رایج، مراحل تولید و صنعت فرش ماشینی کاشان و آران‌وبیدگل در یک نگاه.

## روش‌های بافت ماشینی
- [بافت اکسمینستر](https://wiki.farshplus.com/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%B1/): بافت اکسمینستر (آکسمینستر) چیست؟ روش گیره‌ای، ماسوره‌ای و شنیل، نبودِ خاب مرده، تا ۱۶ رنگ، گام ۷ در اینچ، کاربرد در هتل و کشتی و پیشینهٔ این بافت.
- [بافت رو‌به‌رو](https://wiki.farshplus.com/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88/): بافت رو‌به‌رو چیست؟ روش بافت هم‌زمان دو فرش روی هم با ماشین دوراپیری و سه‌راپیری، خاب مردهٔ درگیر، ژاکارد، سرعت تولید و کاربرد آن در قالی ماشینی.
- [بافت ویلتون](https://wiki.farshplus.com/%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%88%DB%8C%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86/): بافت ویلتون و بروکسل چیست؟ بافت سیمی فرش، تفاوت خاب بریده و حلقه، گام ۸ در اینچ، خاب مرده، الیاف مناسب، کاربرد در فرش سرتاسری و پیشینهٔ ویلتون.
- [ژاکارد](https://wiki.farshplus.com/%DA%98%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AF/): ژاکارد چیست و چگونه نقش فرش ماشینی را می‌سازد؟ اختراع ژوزف‌ماری ژاکارد در ۱۸۰۴م، ژاکارد کارتی و الکترونیک، سولنوئید و هارنیش، و مسیر طرح تا فایل ژاکارد.
- [فرش تافتینگ](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D9%81%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF/): فرش تافتینگ چیست و چگونه تولید می‌شود؟ کار ماشین تافتینگ، سوزن و قلاب، گیج، خاب بریده و حلقه، زیرهٔ اولیه و ثانویه، لاتکس و تفاوت هندتافت با دستباف.

## نخ و الیاف
- [پشم در فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D9%BE%D8%B4%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): پشم در فرش ماشینی: ویژگی‌های پشم فرشی، مزایا و ضعف‌ها، مخلوط پشم و نایلون، سیستم‌های ریسندگی، تثبیت تاب و ضدبید کردن پشم در کارخانه.
- [مواد اولیهٔ فرش دستباف](https://wiki.farshplus.com/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81/): مواد اولیهٔ فرش دستباف: پشم و درجه‌های آن از کرک تا پشم دباغی، ابریشم و ابریشم مصنوعی، پنبه، موی بز و معنای درست اصطلاحاتی مثل کف‌ابریشم و چله‌پشم.
- [نخ اکریلیک](https://wiki.farshplus.com/%D9%86%D8%AE-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C%DA%A9/): نخ اکریلیک در فرش ماشینی چیست؟ ترکیب، خواص، مزایا و محدودیت‌ها، تثبیت حرارتی و بررسی مستند شایعهٔ ممنوعیت و سرطان‌زایی فرش اکریلیک.
- [نخ پلی‌استر و ویسکوز](https://wiki.farshplus.com/%D9%86%D8%AE-%D9%BE%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D9%88%DB%8C%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%B2/): نخ پلی‌استر و ویسکوز در فرش ماشینی: خواص، کاربرد در خاب و زمینه، BCF پلی‌استر، حقیقت «نخ بامبو» و تفاوت ویسکوز با ابریشم طبیعی.
- [نخ پلی‌پروپیلن](https://wiki.farshplus.com/%D9%86%D8%AE-%D9%BE%D9%84%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%BE%DB%8C%D9%84%D9%86/): نخ پلی‌پروپیلن در فرش ماشینی: خواص، رنگرزی توده‌ای، تفاوت نخ BCF و هیت‌ست و فریز، مزایا و محدودیت‌ها و جایگاه آن در فرش‌های اقتصادی.

## تولید و تکمیل
- [تکمیل فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): تکمیل فرش ماشینی چیست؟ آهار و پشت‌زنی، تراش یا شیرینگ سطح خاب، لاتکس فرش تافتینگی، سردوزی، ریشه‌زنی و بسته‌بندی؛ همراه با خطاهای رایج.
- [عیوب فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D8%B9%DB%8C%D9%88%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): عیوب رایج فرش ماشینی و علت‌های آن: ترکیب مرز، نقطهٔ دوبل، موج، راه‌راه شدن رنگ، ریزش و خوابیدگی پرز؛ و روش‌های ساده برای تشخیص عیب هنگام خرید.
- [مراحل تولید فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): مراحل تولید فرش ماشینی از الیاف تا فرش آماده: طراحی، تهیهٔ نخ، تثبیت حرارتی، چله‌پیچی، بافت رو‌به‌رو، تکمیل، کنترل کیفیت و ساختار هزینه.

## فرش دستباف
- [ابرش](https://wiki.farshplus.com/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%B4/): ابرش در فرش چیست؟ تغییر تُن رنگ در نوارهایی از فرش، علت آن در رنگرزی دسته‌ای، تفاوت ابرش طبیعی با عیب، و چرا کم‌رنگ‌تر بودن بالای فرش لزوماً ایراد نیست.
- [دار قالی](https://wiki.farshplus.com/%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C/): دار قالی چیست و چه انواعی دارد؟ دار افقی عشایری، دار عمودی روستایی و شهری، دار تبریزی و گردان، و ابزارهای قالی‌بافی مانند قلاب، دفتین و قیچی.
- [رج‌شمار](https://wiki.farshplus.com/%D8%B1%D8%AC-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1/): رج در فرش دستباف یعنی چه؟ تعریف رج‌شمار، تفاوت قراردادها، فرمول تبدیل رج به گره در اینچ مربع با جدول، و اینکه رج دربارهٔ کیفیت فرش چه می‌گوید و چه نمی‌گوید.
- [رنگرزی گیاهی](https://wiki.farshplus.com/%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%DB%8C/): رنگرزی گیاهی در فرش دستباف: روناس، نیل، اسپرک، پوست گردو و انار، دندانه‌ها، ورود رنگ‌های آنیلینی و کرومی، مزایا و معایب رنگ طبیعی و احیای آن در ایران.
- [زنان قالیباف](https://wiki.farshplus.com/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%81/): نقش زنان در قالی‌بافی ایران بر پایهٔ منابع مستند: سهم زنان در نیروی کار، تقسیم کار در کاشان و فارس، اقتصاد خانوار، انتقال مهارت و سلامت بافندگان.
- [فرش دستباف ایرانی](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/): فرش دستباف ایرانی چیست؟ ساختار تار و پود و گره، مواد و رنگرزی، طرح‌ها، فرش شهری و عشایری، مراکز مهم و راه تشخیص آن از فرش ماشینی، همه با منبع.
- [فرش شهری، روستایی و عشایری](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%8C/): فرش شهری، روستایی و عشایری چه فرقی دارند؟ مقایسهٔ دار، نقشه، مواد، ابعاد و سازمان تولید در سه لایهٔ فرش دستباف ایران، با نمونه‌ها و نشانه‌های تشخیص.
- [گره فارسی و گره ترکی](https://wiki.farshplus.com/%DA%AF%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C/): گره فارسی (نامتقارن) و گره ترکی (متقارن) چه فرقی دارند؟ شکل بستن، مناطق رایج در ایران، گره جفتی و اثرش بر کیفیت، و پاسخ به این پرسش که کدام بهتر است.

## طرح و نقشه
- [بته‌جقه](https://wiki.farshplus.com/%D8%A8%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%82%D9%87/): بته‌جقه در فرش ایرانی چیست؟ شکل و نام‌های این نقش‌مایه، کاربردش به صورت سراسری یا درون ترنج، رواج در سنه و ساروق، و تفاوتش با هراتی، شاه‌عباسی و اسلیمی.
- [طرح‌های فرش ایرانی](https://wiki.farshplus.com/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/): راهنمای طرح‌های فرش ایرانی: لچک‌ترنج، چندترنجی، افشان، هراتی، شاه‌عباسی، اسلیمی، بته‌جقه، گلدانی، درختی، شکارگاه، خشتی و محرابی با جدول مقایسه و مناطق.
- [لچک‌ترنج](https://wiki.farshplus.com/%D9%84%DA%86%DA%A9-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AC/): طرح لچک‌ترنج چیست؟ ترنج مرکزی و چهار لچک گوشه، پیشینهٔ صفوی آن در فرش اردبیل، برداشت‌های تبریز، هریس، کاشان و سنه، و نکته‌های بررسی قرینگی هنگام خرید.
- [ماهی درهم (هراتی)](https://wiki.farshplus.com/%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%87%D9%85/): طرح ماهی درهم یا هراتی چیست؟ ساختار واحد تکرارشونده، کاربرد در متن، ترنج و حاشیه، رواج در بیجار، سنه، بخشایش و ساروق، و خطاهای رایج دربارهٔ ارزش این طرح.
- [نقشهٔ فرش](https://wiki.farshplus.com/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4/): نقشهٔ فرش چیست؟ از طرح اولیه تا نقشهٔ شطرنجی که هر خانه‌اش یک گره است، واگیره، نقشه‌خوانی، بافت از حافظه در فرش عشایری و نقش طراح و بافنده.

## مکتب‌های منطقه‌ای
- [فرش اصفهان](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/): فرش اصفهان از کارگاه‌های سلطنتی شاه عباس تا احیای قرن بیستم؛ گره نامتقارن، بنیاد پنبه یا ابریشم، طرح اسلیمی و نکته‌های شناخت و خرید.
- [فرش بیجار](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%B1/): فرش بیجار، فرش کردی سنگین و سفت غرب ایران: گره متقارن، بنیاد پشمی و تار دوسطحی، طرح ترنجی و هراتی، واگیره‌ها و نکته‌های نگهداری.
- [فرش تبریز](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2/): فرش تبریز: تاریخچه از صفویه تا احیای قاجاری، گره متقارن و قلاب تبریزی، تار پنبه‌ای، طرح‌های ترنجی و نکته‌های تشخیص و خرید فرش تبریز.
- [فرش ترکمن](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86/): فرش ترکمن: طایفه‌های تکه، یموت، سالور و گوکلان، گل‌های هشت‌ضلعی، غلبهٔ رنگ قرمز، بافته‌هایی چون چوال و انسی و ترکمن‌های ایران در گرگان و خراسان.
- [فرش قشقایی](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C/): فرش قشقایی، بافتهٔ عشایر فارس: گره نامتقارن روی بنیاد تمام‌پشم، ترنج‌های لوزی، رنگ‌های آبی و قرمز، گبه، ثبت یونسکو و نکته‌های تشخیص.
- [فرش قم](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%82%D9%85/): فرش قم، از مراکز جوان فرش شهری ایران: پیشینهٔ قرن بیستمی، شهرت به فرش ابریشمی، گره نامتقارن، طرح‌ها و نکته‌های خرید و نگهداری فرش ابریشم قم.
- [فرش کاشان](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86/): فرش کاشان از فرش‌های ابریشمی صفوی تا احیای قاجاری و امروز؛ ویژگی‌های بافت، گره، مواد، رنگ‌ها و طرح‌ها، استادان نامدار و ثبت مهارت فرش‌بافی کاشان در یونسکو.
- [فرش کرمان](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86/): فرش کرمان: از فرش‌های گلدانی صفوی تا رونق صادراتی به آمریکا؛ گره نامتقارن، پشم کرک، سه پود، رنگ‌بندی غنی و نکته‌های تشخیص فرش کرمان.
- [فرش نائین](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%86/): فرش نائین: از عبابافی تا فرش‌های بسیار ظریف قرن بیستم؛ گره نامتقارن، پرز پشم با گل ابریشم، رنگ‌های کرم و آبی و نکته‌های شناخت و خرید.
- [فرش هریس](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%B3/): فرش هریس، فرش روستایی شرق تبریز: گره متقارن روی تار پنبه، ترنج هندسی با زوایای تند، بافت محکم و درشت و نکته‌های تشخیص و خرید فرش هریس.
- [مکتب‌های فرش ایران](https://wiki.farshplus.com/%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/): راهنمای مکتب‌های فرش ایران: تبریز، اصفهان، کاشان، کرمان، نائین، قم، هریس، بیجار، قشقایی و ترکمن با جدول مقایسهٔ گره، طرح، رنگ و مواد.

## گلیم و زیراندازهای داری
- [جاجیم و زیلو](https://wiki.farshplus.com/%D8%AC%D8%A7%D8%AC%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%B2%DB%8C%D9%84%D9%88/): جاجیم و زیلو چه تفاوتی دارند؟ ساختار تاررو جاجیم، بافت مرکب و دورویهٔ زیلوی یزد و میبد، پیشینه از سدهٔ چهارم هجری، کاربرد در مسجد و خانه و نکته‌های خرید.
- [گبه](https://wiki.farshplus.com/%DA%AF%D8%A8%D9%87/): گبه چیست؟ فرش گره‌دار عشایری با پرز بلند، تراکم کم و طرح ساده؛ خاستگاه لری و قشقایی، ساختار، رنگ‌های پشم طبیعی، پیشینه و نکته‌های خرید گبهٔ اصیل.
- [گلیم](https://wiki.farshplus.com/%DA%AF%D9%84%DB%8C%D9%85/): گلیم چیست و چه فرقی با قالی دارد؟ ساختار پودرو، شیوه‌های گلیم‌بافی (شکاف‌دار، دم‌چلچله‌ای، درگیر)، سوماک و ورنی، کاربردها و نکته‌های خرید گلیم دستباف.

## تاریخ فرش
- [تاریخچه فرش ایران](https://wiki.farshplus.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/): تاریخچه فرش ایران از فرش پازیریک تا امروز؛ دوره به دوره از صفوی و قاجار تا پهلوی و سده ۱۴ خورشیدی، با گاه‌شمار رویدادهای مهم و دیدگاه‌های محل اختلاف.
- [تاریخچهٔ فرش ماشینی در ایران](https://wiki.farshplus.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/): تاریخچهٔ فرش ماشینی در ایران: آغاز در کاشان در دههٔ ۱۳۵۰، فرش راوند، پلی‌اکریل اصفهان، جهش شانه‌ها از ۷۰۰ تا ۱۵۰۰ و شکل‌گیری قطب کاشان و آران‌وبیدگل.
- [تاریخچهٔ فرش ماشینی در جهان](https://wiki.farshplus.com/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86/): تاریخچهٔ فرش ماشینی در جهان از کارگاه‌های ویلتون و کیدرمینستر تا ژاکارد، دستگاه موتوری بیگلو، اکسمینستر گیره‌ای، تافتینگ و ماشین‌های ۱۵۰۰ شانهٔ امروزی.
- [ثبت جهانی فرش در یونسکو](https://wiki.farshplus.com/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3%DA%A9%D9%88/): ثبت جهانی فرش ایران در یونسکو در سال ۲۰۱۰؛ «مهارت‌های سنتی فرش‌بافی در فارس» و «در کاشان» در فهرست میراث ناملموس بشریت، با ویژگی‌ها و تفاوت‌های هر دو.
- [فرش ابریشمی کاشان و فرش لهستانی](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%84%D9%87%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C/): فرش ابریشمی کاشان و فرش لهستانی (پولونز) در دوره صفوی؛ فرش شکارگاه وین، سفارش شاه لهستان در ۱۶۰۱م، بحث اصفهان یا کاشان و خطای رایج جهیزیه ۱۶۴۲.
- [فرش اردبیل](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84/): فرش اردبیل، جفت فرش ترنج‌دار صفوی با تاریخ ۹۴۶ق؛ ابعاد درست، معنای کتیبه، نقش مقصود کاشانی، بحث کاشان یا تبریز و سفر فرش از اردبیل به لندن و لس‌آنجلس.
- [فرش پازیریک](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%8C%DA%A9/): فرش پازیریک، کهن‌ترین فرش پرزدار بازمانده جهان از سده ۵ تا ۴ پیش از میلاد؛ کشف در آلتای، ابعاد، گره، نقش‌ها و بحث خاستگاه ایرانی یا غیرایرانی آن.
- [فرش در دوره صفوی](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C/): فرش در دوره صفوی؛ کارگاه‌های درباری، نقش کتابخانه سلطنتی در طراحی، مراکز تبریز و کاشان و اصفهان و کرمان، فرش‌های گلدانی و تجارت فرش با اروپا.
- [فرش در دوره قاجار](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1/): فرش در دوره قاجار؛ رونق دهه ۱۸۷۰، نقش بازرگانان تبریز، شرکت زیگلر از ۱۸۶۷ و شرکت OCM، ورود رنگ‌های مصنوعی و چرخش تولید به سوی بازار اروپا و آمریکا.
- [فرش محتشم](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D8%B4%D9%85/): فرش محتشم کاشان؛ استادکار قاجاری با نام‌های گوناگون، سبک فرش‌های کاشان اواخر سده ۱۹، روایت پشم منچستر که ساتبیز آن را افسانه محلی می‌داند و ویژگی‌های طرح.

## خرید و نگهداری
- [تشخیص فرش دستباف از ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): چطور فرش دستباف را از ماشینی تشخیص دهیم؟ چک‌لیست عملی: پشت فرش، ریشه، شیرازه، گره، بی‌نظمی‌ها، بدنه، وزن و برچسب، با جدول مقایسه و هشدار دربارهٔ فرش هندتافت.
- [راهنمای خرید فرش دستباف](https://wiki.farshplus.com/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81/): راهنمای خرید فرش دستباف: معیارهای ارزش‌گذاری (رج، جنس پرز و بنیاد، رنگ، طرح و اجرا)، اصطلاحات بازار، بازرسی پیش از خرید و نقد ادعاهای اغراق‌آمیز.
- [راهنمای خرید فرش ماشینی](https://wiki.farshplus.com/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%8C/): راهنمای خرید فرش ماشینی: معنی درست شانه و تراکم، مقایسهٔ نخ اکریلیک، پلی‌پروپیلن، پلی‌استر و پشم، بررسی پشت فرش، ثبات رنگ، ابعاد و عوامل قیمت.
- [عیوب فرش دستباف](https://wiki.farshplus.com/%D8%B9%DB%8C%D9%88%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81/): عیوب فرش دستباف کدام‌اند؟ کجی، موج و چروک، گره لنگ و جفتی، درز، ابرش ناخواسته، رنگ‌دوانی، نقاشی روی فرش، بیدخوردگی و کپک؛ با نشانه‌ها و روش بررسی پیش از خرید.
- [نگهداری و شستشوی فرش](https://wiki.farshplus.com/%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D9%88%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B4/): نگهداری و شستشوی فرش ماشینی و دستباف: جاروبرقی درست، پاک‌کردن لکه، چرخاندن فرش، آفتاب، پیشگیری از بید و کپک، انبارکردن و شستشوی تخصصی.

## بازار و اقتصاد
- [صادرات فرش دستباف ایران](https://wiki.farshplus.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/): صادرات فرش دستباف ایران از اوج دههٔ ۱۹۹۰ تا امروز: ارقام سال‌به‌سال، سهم ایران در بازار جهانی، رقبا (هند، چین، پاکستان، ترکیه، نپال، افغانستان) و اختلاف منابع.
- [کاشان و آران‌وبیدگل](https://wiki.farshplus.com/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D9%84/): کاشان و آران‌وبیدگل، قطب اصلی تولید فرش ماشینی ایران: پیشینهٔ نساجی و فرش، آغاز صنعت فرش ماشینی، سهم منطقه و بازارهای صادراتی با منابع مستند.

## فناوری و نوآوری
- [فرش معاصر و جنبش نوآوری](https://wiki.farshplus.com/%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%A8%D8%B4-%D9%86%D9%88%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C/): فرش معاصر ایران و جریان نوگرایی در سده ۱۴ خورشیدی؛ فرش هنری، مدرن، تابلوفرش و فرش حجمی، محورهای دگرگونی و پیشران‌ها به روایت یک پژوهش دانشگاهی تازه.
- [هوش مصنوعی در طراحی فرش](https://wiki.farshplus.com/%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B4/): هوش مصنوعی در طراحی فرش؛ تولید نقشه فرش با انتقال سبک عصبی (Gatys، Style-Swap، CLIPStyler)، محدودیت‌های این پژوهش‌ها و کاربرد بینایی ماشین در کنترل کیفیت.